रोबोट्सना आता ‘माणसांसारखी वेदना’ जाणवेल! हाँगकाँगच्या ई-स्किनने विज्ञान जगतात खळबळ
रोबोट्सना आता ‘माणसांसारखी वेदना’ जाणवेल! हाँगकाँगच्या ई-स्किनने विज्ञान जगतात खळबळ
वृत्तसंस्था :एन वाय नवा भारत डिजिटल न्यूज नेटवर्क
एखाद्या रोबोटला जर चटका बसला तर तो लगेच आपला हात बाजूला घेईल अशी कल्पनाही आपण करू शकत नाही पण हाँगकाँग येथील शास्त्रज्ञांनी नुकताच नव्या ई- स्किन चा शोध लावला आहे. ज्यामधे रोबोटलासुद्धा संवेदना जाणवू शकतील.
तंत्रज्ञानाच्या जगात आता संवेदनाही जिवंत झाल्या आहेत. हाँगकाँग सिटी युनिव्हर्सिटीतील संशोधकांनी एक असे शोध लावले आहे की ज्यामुळे रोबोट्स आता केवळ स्पर्शच नव्हे तर वेदना आणि धोकाही ओळखू शकतील. त्यांनी विकसित केलेल्या या नव्या तंत्रज्ञानाचे नाव NRE-skin — म्हणजेच न्यूरोमॉर्फिक रोबोटिक इलेक्ट्रॉनिक स्किन असे आहे.
विज्ञानाच्या दृष्टीने ही एक मोठी झेप असून, भविष्यात मानवासारख्या संवेदनक्षम रोबोट्सकडे जाणारा हा निर्णायक टप्पा मानला जात आहे.ही ई-स्किन मानवी मज्जासंस्थेच्या तत्त्वावर कार्य करते. जसे माणसाच्या शरीरातील मज्जातंतू स्पर्शजन्य संकेत मेंदूपर्यंत पोहोचवतात, तसेच या स्किनमधील सेन्सर्स डायनॅमिक टॅक्टाईल स्टिम्युलींना मज्जासंस्थेतील स्पंदनांसारख्या सिग्नल्समध्ये रूपांतरित करतात. यामुळे रोबोट्सना एखादा स्पर्श सौम्य आहे की धोका निर्माण करणारा आहे, हे तत्क्षणी ओळखणे शक्य होते.या तंत्रज्ञानाचा सर्वात प्रभावी भाग म्हणजे त्याची ‘रिफ्लेक्स’ प्रणाली. जेव्हा ई-स्किनवर गरम किंवा धारदार वस्तूचा संपर्क येतो, तेव्हा ती संगणकीय प्रोसेसरची वाट न पाहता थेट रोबोटच्या मोटर्सना उच्च क्षमतेचा सिग्नल पाठवते. त्याचा परिणाम म्हणजे मानव जसा गरम वस्तूला स्पर्श झाल्यावर हात झटक्यात मागे घेतो, तसाच रोबोटदेखील त्वरित प्रतिसाद देतो.या स्किनची रचना तितकीच हुशार आणि टिकाऊ आहे. तिचे प्रत्येक भाग चुंबकीय मॉड्यूल्सद्वारे एकमेकांशी जोडलेले असतात. त्यामुळे एखादा भाग खराब झाल्यास तो Lego ब्लॉकप्रमाणे काही सेकंदात बदलता येतो. याशिवाय, स्किनला झालेल्या इजा किंवा तुटीचा सिग्नल लगेच थांबतो आणि रोबोट स्वतःहून त्या ठिकाणाचे निदान करू शकतो.हाँगकाँगच्या या संशोधनाने केवळ रोबोटिक्स क्षेत्रातच नव्हे, तर मानव-यंत्र संवादाच्या नवीन शक्यता निर्माण केल्या आहेत. भावी काळात हे तंत्रज्ञान अशा रोबोट्सना जन्म देऊ शकते जे माणसांच्या भावना, धोका आणि सहानुभूती अधिक परिणामकारक पद्धतीने समजू शकतील — आणि कदाचित पहिल्यांदाच “वेदना जाणवणारा” रोबोट म्हणून ओळखले जातील.
