युएईमध्ये १५ वर्षांखालील मुलांच्या सोशल मीडिया वापरावर बंदी
आंतरराष्ट्रीय : एन वाय नवा भारत डिजिटल न्यूज नेटवर्क
युएईमध्ये १५ वर्षांखालील मुलांच्या सोशल मीडिया वापरावर बंदी
दुबई: वृत्तसंस्था
लहान मुलांच्या मानसिक आरोग्यावर आणि सुरक्षेवर सोशल मीडियामुळे होणाऱ्या दुष्परिणामांचा विचार करून संयुक्त अरब अमिरातीने (युएई) एक अत्यंत मोठा आणि धाडसी निर्णय घेतला आहे. युएई सरकारने १५ वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या मुलांसाठी सोशल मीडियाच्या वापरावर पूर्णपणे बंदी घालणाऱ्या नव्या नियमांना मंजुरी दिली आहे. असा ऐतिहासिक निर्णय घेणारा युएई हा संपूर्ण अरब जगतातील पहिलाच देश ठरला आहे. युएई कॅबिनेटने गुरुवारी या संदर्भातील अधिकृत प्रस्तावाला मंजुरी दिली असून यामुळे आता फेसबूक, इन्स्टाग्राम, टिकटॉक आणि यूट्यूब यांसारख्या प्रमुख प्लॅटफॉर्म्सना मोठे बदल करावे लागणार आहेत.
नव्या नियमांनुसार, १५ वर्षांखालील कोणत्याही मुलाला सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर स्वतःचे वैयक्तिक खाते उघडता येणार नाही, तसेच जुनी खाती वापरताही येणार नाहीत. ही मुले आता कोणत्याही सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर फोटो किंवा व्हिडिओ पोस्ट करणे, इतरांच्या पोस्टवर कमेंट करणे, पोस्ट शेअर करणे किंवा कोणत्याही सार्वजनिक ग्रुपमध्ये सामील होणे यांसारख्या गोष्टी करू शकणार नाहीत. जर पालकांनी परवानगी दिली, तरीही या वयोगटातील मुलांना नियमांमधून कोणतीही सूट मिळणार नाही, असे सरकारने स्पष्ट केले आहे. याशिवाय, ज्यांचे वय १५ ते १६ वर्षे दरम्यान आहे, त्यांना सोशल मीडिया वापरण्याची परवानगी असेल; मात्र त्यांच्यावर पालकांचे कडक नियंत्रण असेल आणि त्यांच्या स्क्रीन टाईमवर म्हणजेच वापराच्या वेळेवर मर्यादा घातल्या जातील.
या नियमांचे पालन करण्यासाठी युएई सरकारने सर्व सोशल मीडिया कंपन्यांना १२ महिन्यांची म्हणजेच एका वर्षाची मुदत दिली आहे. या काळात कंपन्यांना केवळ जन्मतारीख विचारून वय तपासण्याची जुनी पद्धत बंद करावी लागेल. त्याऐवजी डिजिटल ओळखपत्र किंवा कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (AI) वापर करून वापरकर्त्याचे खरे वय तपासणारी कडक यंत्रणा उघडावी लागेल. जर एखाद्या कंपनीने या नियमांचे उल्लंघन केले किंवा १५ वर्षांखालील मुलांची खाती सुरू ठेवली, तर त्या कंपनीवर युएईमध्ये थेट बंदी घालण्याची किंवा मोठा आर्थिक दंड ठोठावण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. तसेच कंपन्यांना लहान मुलांच्या डेटाचा वापर करून त्यांना जाहिराती दाखवण्यावरही पूर्ण बंदी घालण्यात आली आहे.
एका पाहणीनुसार, युएईमधील मुले दररोज सरासरी तीन तास सोशल मीडियावर घालवत असल्याचे समोर आले होते. यामुळे मुलांमध्ये सायबर बुलिंग, नैराश्य, स्क्रीनचे व्यसन आणि शारीरिक हालचाली कमी होणे अशा गंभीर समस्या वाढल्या होत्या. यावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी पालकांनी आणि शाळांनी केलेल्या मागणीनंतर सरकारने हा कायदा केला आहे. जागतिक पातळीवर विचार केला तर मुलांच्या सुरक्षेसाठी सोशल मीडियावर बंदी घालणारा युएई हा एकमेव देश नाही. यापूर्वी ऑस्ट्रेलियाने १६ वर्षांखालील मुलांसाठी अशीच बंदी लागू केली आहे, तर ब्रिटन, मलेशिया आणि कॅनडासारखे देशही अशाच प्रकारच्या कडक कायद्यांच्या तयारीत आहेत. युएईच्या या निर्णयाचे तिथल्या स्थानिक पालकांनी आणि शिक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी मोठे स्वागत केले आहे.
