पंतप्रधान मोदींच्या हस्ते तीन स्वदेशी युद्धनौका नौदलात दाखल, भारताचे सागरी सामर्थ्य वाढले
पंतप्रधान मोदींच्या हस्ते तीन स्वदेशी युद्धनौका नौदलात दाखल, भारताचे सागरी सामर्थ्य वाढले
कोलकाता : एन वाय नवा भारत डिजिटल न्यूज नेटवर्क
भारतीय नौदलाच्या सामर्थ्यात आज ऐतिहासिक भर पडली आहे. कोलकाता येथील श्यामा प्रसाद मुखर्जी बंदरावर आयोजित एका विशेष सोहळ्यात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते तीन स्वदेशी युद्धनौकांचे एकाच वेळी जलोत्सारण (कमिशनिंग) करण्यात आले. यामध्ये ‘आयएनएस दुनागिरी’ (प्रगत स्टेल्थ फ्रिगेट), ‘आयएनएस संशोधक’ (मोठे सर्वेक्षण जहाज) आणि ‘आयएनएस अग्रे’ (अँटी-सबमरीन युद्धनौका) या आधुनिक जहाजांचा समावेश आहे. संपूर्णपणे भारतात डिझाइन आणि तयार करण्यात आलेल्या या युद्धनौकांमुळे भारताची सागरी सुरक्षा आणि आत्मनिर्भरतेचा संकल्प अधिक बळकट झाला आहे.
या त्रि-कमिशनिंग सोहळ्याला संबोधित करताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी भारताच्या वाढत्या सागरी प्रभावावर आणि अर्थव्यवस्थेवर प्रकाश टाकला. पंतप्रधान म्हणाले, ज्या देशाची सागरी शक्ती मजबूत असते, त्याचा आर्थिक आणि धोरणात्मक प्रभावही तितकाच मजबूत असतो. भारत ही वस्तुस्थिती उत्तम प्रकारे जाणून आहे आणि त्यासाठी देश स्वतःला सज्ज करत आहे. जागतिक व्यापार, डेटा कनेक्टिव्हिटी, महत्त्वाची खनिजे आणि भविष्यातील ऊर्जा संसाधने हे सर्व समुद्राशी जोडलेले आहेत. त्यामुळे सागरी क्षमता वाढवल्याशिवाय कोणताही देश महासत्ता बनू शकत नाही, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
नौदलात दाखल झालेल्या या तीनही युद्धनौका वेगवेगळ्या आघाड्यांवर अत्यंत महत्त्वाच्या ठरणार आहेत. ‘आयएनएस दुनागिरी’ ही ५वी ‘प्रोजेक्ट १७ए’ स्टेल्थ फ्रिगेट असून ती ब्रह्मोस क्षेपणास्त्रे आणि अत्याधुनिक हवाई संरक्षण प्रणालीने सज्ज आहे, ज्यामुळे नौदलाची मारक क्षमता कैक पटीने वाढणार आहे. ‘आयएनएस संशोधक’ हे जहाज समुद्राच्या सखोल सर्वेक्षणासाठी आणि हायड्रोग्राफिक डेटा गोळा करण्यासाठी उपयुक्त ठरेल, जे पाणबुडी मोहिमा आणि सुरक्षित नौकानयनासाठी अत्यंत आवश्यक आहे. तर ‘आयएनएस अग्रे’ हे किनारपट्टीच्या भागात शत्रूच्या पाणबुड्यांचा अचूक शोध घेऊन त्यांचा वेध घेण्यास सक्षम आहे.
या तीनही जहाजांची निर्मिती कोलकात्याच्या गार्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनियर्स (जीआरएसई) या कंपनीने केली असून यामध्ये ७५ टक्क्यांपेक्षा जास्त स्वदेशी साहित्याचा वापर करण्यात आला आहे. या प्रकल्पात देशभरातील २०० पेक्षा जास्त सुक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांचा (MSMEs) सहभाग होता, ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर रोजगारनिर्मिती झाली आहे.
पंतप्रधानांनी आपल्या भाषणात सांगितले की, भारत आता संरक्षण क्षेत्रात केवळ खरेदीदार राहू इच्छित नाही, तर एक मोठा उत्पादक आणि निर्यातदार बनत आहे. २०१४ पूर्वी भारताची संरक्षण निर्यात अवघी ७०० कोटी रुपये होती, ती आता विक्रमी पातळीवर पोहोचली आहे. जहाज बांधणी, दुरुस्ती आणि एमआरओ (Maintenance, Repair, and Operations) या क्षेत्रांना आता राष्ट्रीय मोहिमेचा दर्जा देण्यात आला आहे. शांततेचे रक्षण करण्यासाठी सामर्थ्य आवश्यक आहे आणि भविष्यातील समृद्धीसाठी आत्मनिर्भरता अनिवार्य आहे, या विचारानेच भारत पुढे जात असल्याचा पुनरुच्चार पंतप्रधानांनी यावेळी केला. या सोहळ्याला नौदल प्रमुख ॲडमिरल कृष्णा स्वामीनाथन यांच्यासह नौदलाचे वरिष्ठ अधिकारी आणि अनेक मान्यवर उपस्थित होते.
