ॲपलचा खोटा दावा अंगलट; आयफोन ग्राहकांना २१०० कोटींची नुकसानभरपाई
टेक न्यूज : एन वाय नवा भारत डिजिटल न्यूज नेटवर्क
ॲपलचा खोटा दावा अंगलट; आयफोन ग्राहकांना २१०० कोटींची नुकसानभरपाई
अमेरिका क्युपर्टिनो: वृत्तसंस्था
जगप्रसिद्ध तंत्रज्ञान कंपनी ॲपलने आपल्या ‘सीरी’ या व्हॉइस असिस्टंटच्या कार्यक्षमतेबाबत आणि ‘ॲपल इंटेलिजन्स’च्या जाहिरातींबाबत अखेर माघार घेतली आहे. आयफोन १६ च्या लाँचिंगवेळी केलेल्या तांत्रिक दाव्यांची पूर्तता न केल्यामुळे उद्भवलेला कायदेशीर वाद मिटवण्यासाठी कंपनीने २५० दशलक्ष डॉलर्स म्हणजेच सुमारे २१०० कोटी रुपये देण्याचे मान्य केले आहे. अमेरिकेतील कॅलिफोर्निया न्यायालयात सुरू असलेल्या या सामूहिक दाव्यामध्ये ५ मे २०२६ रोजी ही महत्त्वपूर्ण तडजोड झाली असून, यामुळे फसवणूक झालेल्या लाखो आयफोन ग्राहकांना थेट आर्थिक लाभ मिळणार आहे.
या प्रकरणाची पार्श्वभूमी अशी की, २०२४ मध्ये ॲपलने आयफोन १६ मालिका बाजारात आणताना अत्यंत प्रगत आणि मानवी संवादासारख्या प्रतिसादाची क्षमता असलेल्या ‘सीरी’चे आश्वासन दिले होते. या वैशिष्ट्यांचा जगभर मोठा गाजावाजा करण्यात आला, मात्र प्रत्यक्षात ग्राहकांच्या हाती फोन पडल्यानंतर त्यांना अपेक्षित असलेली एआय फीचर्स त्यात उपलब्धच नव्हती. विशेषतः ‘ॲपल इंटेलिजन्स’ नावाच्या सॉफ्टवेअरमध्ये अनेक महिने विलंब झाला. जाहिरातींद्वारे ग्राहकांची दिशाभूल करून विक्री वाढवल्याचा गंभीर आरोप करत अनेक ग्राहकांनी एकत्रितपणे न्यायालयात धाव घेतली होती. सुरुवातीला तांत्रिक कारणांचा दाखला देणाऱ्या ॲपलने आता प्रदीर्घ न्यायालयीन प्रक्रियेपेक्षा तडजोडीचा मार्ग स्वीकारला आहे.
या तडजोडीचा लाभ प्रामुख्याने जून २०२४ ते मार्च २०२५ या काळात आयफोन १५ प्रो आणि आयफोन १६ मालिकेतील सर्व मॉडेल्स खरेदी करणाऱ्या अमेरिकन ग्राहकांना मिळणार आहे. पात्र ग्राहकांना प्रति डिव्हाईस सुमारे २५ डॉलर्सपासून ते ९५ डॉलर्सपर्यंतची रक्कम मिळण्याची शक्यता आहे. भारतीय चलनात ही रक्कम साधारण २१०० ते ८,००० रुपयांच्या दरम्यान भरते. कंपनी येत्या काही दिवसांत अशा ग्राहकांशी ईमेलद्वारे संपर्क साधून भरपाईच्या दाव्याची प्रक्रिया स्पष्ट करणार आहे. जरी ॲपलने ही तडजोड करताना आपली कायदेशीर चूक अधिकृतपणे मान्य केली नसली, तरी या निर्णयामुळे बड्या तंत्रज्ञान कंपन्यांना उत्पादनांच्या जाहिराती करताना अधिक पारदर्शकता पाळावी लागणार असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
सध्या जागतिक स्तरावर कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (AI) क्षेत्रात मोठी स्पर्धा सुरू आहे. या स्पर्धेत टिकून राहण्यासाठी ॲपलने घाईघाईने अपूर्ण सॉफ्टवेअरची जाहिरात केल्याची टीका टेक विश्लेषकांकडून होत आहे. १७ जून २०२६ रोजी होणाऱ्या सुनावणीत या तडजोडीवर न्यायालयाचे अंतिम शिक्कामोर्तब होईल. या निकालामुळे जगभरातील ग्राहकांच्या हक्कांच्या संरक्षणाबाबत एक नवा पायंडा पडला असून, खोट्या दाव्यांवर आधारित विक्री करणे कंपन्यांना किती महागात पडू शकते हे यावरून स्पष्ट झाले आहे. भविष्यात आपल्या आयफोनमधील एआय फीचर्स अधिक सक्षम आणि विश्वासार्ह करण्यासाठी ॲपल आता मोठ्या प्रमाणावर संशोधन करत असल्याचेही यावेळी सांगण्यात आले.
